Global Institute of Theology (Costa Rica 1)

Marleen over haar deelname aan 'The Global Institute of Theology 2014’ in Costa Rica, San Jose. Dit stuk is eerder verschenen in het Nederlands Dagblad.

Ik wist precies twee dingen van Costa Rica voor werd uitgenodigd in San Jose om deel te nemen aan ‘The Global Institute of Theology’. De natuur is er adembenemend mooi en het is een land zonder leger. Vlak voor ik het vliegtuig in stapte kwam daar nog een derde feit bij. De kwartfinale. Op dag één van de GIT, om precies te zijn. Mijn eerste interculturele ontmoetingen zijn gegaan over voetbal en niet over theologie. Zo weet mijn studiegenoot uit Zambia alles wat ik zelf niet weet over het Nederlandse team in de jaren ’90. En terwijl ik hem hoor praten, betrap ik mezelf op een enorm vooroordeel. Een Zambiaan die fan was van Bergkamp? En de verbazing groeit als wij, in oranje uitdossing, de straten van San José in gaan na de wedstrijd. We worden door iedereen toegejuicht en omhelsd. In een juichjurk op zegentocht door de straten van San Jose. Een omhelzing en een kus. Zo begroet je elkaar, hier in Costa Rica, hier in Latijns Amerika. Ook al heb je elkaar nog nooit gezien of heb je net verloren van die Nederlanders. De dag na de wedstrijd, morgen op bezoek in een lokale kerk omhelsde ik allerlei vrouwen en mannen. Alsof ik niet anders gewend ben. Begroet elkaar met een heilige kus, schrijft Paulus. Voor de gemiddelde West Europeaan een prachtige zin, die we natuurlijk alleen uitvoeren bij intimi.

Inderdaad, een cultuurverschil. Maar wel een verschil die me aan het denken zet. Want wat betekent het om elkaar te omhelzen in de kerk? Ook al ken je elkaar niet en of vind je de ander afstotelijk. Ik heb me zelden zo welkom gevoeld in een kerk. En met elke omhelzing verdween het ongemakkelijke gevoel een beetje meer naar de achtergrond dat ik geen woord kon wisselen met de mensen door mijn gebrek aan Spaans.

Een tijdje geleden benoemde Monic Slingerland de benadering van paus Franciscus als een theologie van de omhelzing. In het aanraken van alle mensen laat hij zijn revolutie van tederheid zien. Bij de paus die zich verbindt aan de gemarginaliseerden van de samenleving licht iets op van de bevrijdingstheologie die in Latijns Amerika belangrijk is. Een theologie die er op is gericht om de armen stem te geven. Wij bijten momenteel onze gereformeerde tanden stuk op deze bevrijdingstheologie. Maar tegelijkertijd is armoede zo actueel. Ik schrik van de verhalen uit Indonesië en Zuid Afrika. En ik denk aan Amsterdam-Oost waar ik in mijn werk als predikant zoveel soorten armoede zie. En ik hoop dat er een sleutel ligt in die omhelzing van alle mensen. Misschien is dat het begin om de wereld te veranderen als volgelingen van Jezus.